Ambulans şoförü psikoteknik raporunu yönetmelik gereği almak zorunda değildir. Ambulans hizmetlerini düzenleyen yönetmelik sürücüden araca uygun sürücü belgesi ve sağlık personeli değilse temel ilk yardım eğitimi ister, ambulans olarak tescilli araç da Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin dışındadır. Rapor işverenin şartı olarak istenirse İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezinden alınır.
Yönetmelik sürücüyü nasıl tanımlıyor, ekipte yeri ne?
Yürürlükteki Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği 08.01.2025 tarihli ve 32776 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı, 24.06.2025'te değişikliğe uğradı. Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet dışındaki kamu kurumlarının ve özel hukuk tüzel kişilerinin ambulans hizmetlerini kapsar.
4. maddeye göre sürücü, kullanacağı araca uygun sürücü belgesi olan, sağlık personeli olan ya da temel ilk yardım eğitimini başarıyla tamamlamış kişidir. Tanımda psikoteknik raporu, SRC ya da ayrı bir sürücü sertifikası geçmez, sürücü belgesi için de sınıf adı verilmez.
Acil yardım ambulansında sürücülüğü sağlık personeli üstlenecekse sıra önce acil tıp teknisyenine, o yoksa acil tıp teknikerine gelir. 18. madde uyarınca nakil sırasında sürücü dışındaki sağlık personeli hasta kabininde bulunur, yani yol boyunca direksiyonda tek kişi vardır. 7. maddedeki ekip düzeni şöyledir.
- Acil yardım ambulansında en az üç kişi görev yapar, biri sürücüdür
- Hasta nakil ambulansında en az iki kişi bulunur, bir sağlık personeli ve bir sürücü
- Yoğun bakım ve özel donanımlı ambulansta en az üç kişi bulunur, ikisi sağlık personeli biri sürücüdür
Özel ambulans servisinde sürücü dosyasına ne girer?
Özel servisler il sağlık müdürlüğünden ambulans servisi uygunluk belgesi alarak açılır. 12. madde gereği mesul müdüre mesul müdürlük belgesi, sürücü dahil diğer çalışanların her birine personel çalışma izin belgesi düzenlenir.
24.06.2025 değişikliği birkaç eki yeniledi ama Ek-9'a dokunmadı, listede psikoteknik raporu yoktur. 14. madde mesul müdüre personelin periyodik hizmet içi eğitimlerini ve Bakanlıkça zorunlu kılınan diğer eğitimleri uygulatma görevi verir. Ek-9'un servis açılışında sürücü için saydığı belgeler şunlardır.
- Ambulans servisinde çalışmak istediğine dair dilekçe
- Sürücü belgesi fotokopisi
- 2 adet vesikalık fotoğraf
- SGK işe giriş bildirgesi
- Sağlık personeli değilse ilk yardımcı belgesi fotokopisi
Ticari sürücülerdeki 5 yıllık rapor neden uygulanmaz?
5 yılda bir rapor yükümlülüğü Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34/1-e bendinden doğar ve yalnızca o yönetmeliğin kapsamındaki taşıtları bağlar. 2. maddenin üçüncü fıkrasının (g) bendi cenaze aracı, ambulans ya da naklen yayın aracı olarak tescil edilmiş araçların kullanım amacına uygun taşımalarını kapsam dışında sayar. Resmi plakalı araçlarla yapılan ticari olmayan taşımalar da (ç) bendiyle dışarıda kalır.
Sonuçta ambulansı görevinde süren personelden bu yönetmeliğe dayanarak ne psikoteknik raporu ne SRC aranır. Aynı çalışan başka bir işte servis minibüsü ya da kargo kamyoneti kullanırsa o işin kuralları ayrıca devreye girer. Sürücünün kendi ehliyeti ise meslekten bağımsız işler, 7574 sayılı Kanunla ters yön ya da tekrarlanan kırmızı ışık gibi pek çok ihlalde geri alınan belgenin iadesi psikoteknik değerlendirmeye bağlandı.
Sağlık Bakanlığı işe alımda ve eğitimde ne istedi?
Bakanlığın Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki sürekli işçi alımında atanmaya hak kazananlar için bir belge listesi yayımladı. Listeye göre ambulans sürücüsü en az B sınıfı manuel vites sürücü belgesine başvuru tarihinde 3 yıldan fazla süredir sahip olduğunu belgeliyor, psikoteknik değerlendirme belgesi sunuyordu. Ayrıca ambulans sürücülüğüne, ağır işe ve gece vardiyasına uygunluğu yazan sağlık kurulu raporu isteniyordu. Liste 2018 KPSS puanına atıf yapar, yeni bir alımda şartlar o alımın ilanında yeniden yazılır.
Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ambulans kazalarını önlemek için 2005'ten beri hastane öncesi acil sağlık personeline sürüş eğitimi veriyor. Eğitimin kitabı 2021'de yenilendi ve program Ambulans Sürüş Güvenliği Eğitimi adını aldı. Bakanlığın 06.06.2022 tarihli duyurusu 8 saatlik teorik bölüm ve 16 saatlik uygulamanın ardından teorik ve uygulamalı sınav yapıldığını belirtir. Teorik bölümün başlıklarından biri ambulans kullanımında psikoteknik testin önemidir, başlık bir yükümlülük getirmez ama Bakanlığın dikkat, algı ve tepki becerilerine verdiği yeri gösterir.
Servis ya da kurum rapor isteyecekse neyi yazılı hâle getirmeli?
Rapor yasal şart olmadığından kimden isteneceğini, ne zaman yenileneceğini ve dosyada nasıl tutulacağını servisin ya da kurumun kendisi belirler. Bu kararın işe alım ilanına ve personel yönergesine yazılması, aynı görevdeki bütün sürücülere aynı ölçütün uygulanmasını sağlar. Yenileme aralığı için ticari sürücülerdeki 5 yıllık süre kolay bir başvuru noktasıdır, ama bu bir zorunluluk değil kurum tercihidir.
Dosyada raporun kendisi yerine e-Devlet'ten alınan barkodlu belge tutulur. Rapor sağlık verisi içerdiği için test ayrıntıları istenmez, insan kaynakları biriminin bakacağı şey raporun varlığı ve tarihidir. Vardiyalı çalışan ekiplerde değerlendirme günü nöbet çıkışına denk getirilmemelidir, çünkü uykusuz gelen sürücünün dikkat ve tepki ölçümleri günlük performansını yansıtmaz.
Birden çok sürücüyü aynı dönemde göndermek isteyen servis, kişi sayısını ve uygun günleri bildirir. Saatler ardışık ayrılır ve ambulans vardiyası tek günde boşaltılmaz, her sürücü ayrı değerlendirilir.
Ambulans sürücüsü raporu nasıl alır?
Ambulans sürücüsü adayı için ayrı bir test yoktur, batarya ticari sürücülerinkiyle aynıdır. Sürekli dikkat, tepki hızı, çevresel görüş ile hız ve mesafe tahmini 12 testin içinde yer alır. Testler sorumlu psikolog eşliğinde onaylı psiko-teknik cihazında uygulanır ve kişiye göre 60 ila 90 dakika sürer, her bölümden önce deneme yapılır.
Randevu alınırken raporun bir işe alım dosyası için istendiği belirtilir, kimlik ve ehliyet fotokopisi yeterlidir. Psikolog imzalı rapor aynı gün verilir. Sürücü rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri muayenesine gider, kayıt bundan sonra e-Devlet'te görünür ve barkodlu belge işverene iletilir. Bakanlık alımındaki sağlık kurulu raporu bu süreçten ayrıdır ve ayrıca alınır.
Değerlendirme gününe birkaç küçük hazırlıkla gelmek işi kolaylaştırır. Gözlük ya da lens kullanan sürücü teste onunla girer, son bölüm olan kişilik ölçeğinde süre sınırı yoktur ve bölümler arasında kısa aralar verilir. Test odası görüntü ve ses kaydıyla izlenir, başkasının yerine teste girilerek alınan rapor geçersiz sayılır. 45 günlük psikiyatri süresini kaçıran kişi 6 ay boyunca yeniden teste alınmaz, bu yüzden muayene randevusunu test gününden önce ayarlamak yerinde olur.
Rapor nereden alınır, çalıştığım hastane verebilir mi?
Veremez. Hastane psikoteknik testi yapmaz, yalnızca psikiyatri uzmanının muayenesiyle merkezden çıkan raporu onaylar. Ambulans sürücüsünün her gün içinde bulunduğu hastane ortamı bu yüzden yanıltıcı olabilir, testin yapıldığı yer ile onayın verildiği yer farklıdır. Sağlık kurulu raporu hastaneden alınır, psikoteknik raporu ise yalnız İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezinden alınır.
Özel ambulans servisinin danışmanı, ilk yardım eğitimi veren kurum ya da internet üzerinden test sunan bir site rapor düzenleyemez. Test yüz yüze, onaylı cihazda ve kamera kaydıyla yapıldığı için gitmeden rapor olmaz. Psikiyatri muayenesi de Sağlık Bakanlığının 27.09.2023 tarihli yazısına göre uzaktan yapılamaz.
Pendik Kaynarca'daki merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır, işe alım dosyası için gelen ambulans sürücüsü adayını da bu yetkiyle değerlendirir. M4 metrosuyla gelen sürücü Fevzi Çakmak istasyonunda iner ve yaklaşık 1,3 km yol yapar, Marmaray Kaynarca istasyonu ise yaklaşık 800 metre uzaklıktadır.
Sık sorulanlar
İlgili yazılar
